Robert Zandvliet

Wolvecampprijs 2004

Robert_Zandvliet.jpg

De Wolvecampprijs, de prestigieuze prijs voor jonge schilders, werd dit jaar gewonnen door Robert Zandvliet. Terwijl medegenomineerde Kiki Lamers als eerste afviel, was de keuze tussen Gé-Karel van der Sterren en Zandvliet moeilijk, maar volgens voorzitter Wim van Krimpen, gaf uiteindelijk het schilderij, Abstracte compositie met vele gele tinten uit 2004, de doorslag. Hij noemde Zandvliet: “de meest pure schilder van de drie. In zijn werk zie je de worsteling. Uiteindelijk zijn we daarvoor gevallen.”

De prijs werd aan Robert Zandvliet uitgereikt door de COBRA-schilder Constant.
Robert Zandvliet      behoort tot de categorie veelbelovende jonge kunstenaars die in 2002 al zijn eerste
grote overzichtstentoonstelling had in het Stedelijk Museum. Zandvliet is een ‘echte schilder’, die zijn inspiratie uit de schilderkunst en het landschap haalt. Het gaat hem in zijn werk om ruimte, licht en traagheid, en in dat opzicht borduurt hij in feite voort op de Hollandse traditie. Op de site van De Pont staat over Robert Zandvliets vroegere werk: ‘De observerende blik is de leidraad in het werk van Robert Zandvliet’.
Zijn schilderijen zijn verstilde, geconcentreerde voorstellingen van een autospiegeltje, een vliegtuigraampje, een televisiescherm, een cameralens – weinig spectaculaire motieven die veelal te maken hebben met kijken en zichtbaar maken. Zandvliet voegt zich in de typisch Nederlandse schildertraditie die door Svetlana Alpers werd geschetst als ‘het oog dat wikt en weegt’’.
De laatste jaren speelt het landschap, of landschappelijke elementen, een veel prominentere rol in zijn werk. Maar hij werkt niet langer realistisch, laat de horizon los en komt in zijn grote en kleine doeken tot een Willem de Kooning-achtige ruimtelijkheid, waarin kleur, vorm en tegenvorm essentiële elementen zijn.
Over het Hollandse licht zegt hij, dat het er volgens hem nog steeds is. Als hij uit het buitenland weer terugkomt, landt op Schiphol en dan de trein naar Rotterdam neemt, dan ziet hij het. Ziet hij dat het anders is dan bijvoorbeeld het Italiaanse licht, dat harder is, droger, waardoor je eerder naar de contouren van de dingen kijkt.
Holland heeft van die vette kleuren, aldus Zandvliet en als het aankomt op de schilderkunst, dan is een geschilderde wolk van van Goyen of Weissenbruch onvergelijkbaar met een wolk van bijvoorbeeld Pierro della Francesca. De laatste schildert bij wijze van spreken een uitgeknipte wolk die gewoon wit is, terwijl het bij Van Goyen of Weissenbruch eerder transparant en romig is.
Uit: Hollands Licht

 

Robert Zandvliet (1970), geboren in het Friese Terband. Woont en werkt in Rotterdam

Opleiding

 

1987 - 1992

1992 - 1994

 Kunstacademie Constantijn Huygens in Kampen

 De Ateliers in Amsterdam.

Prijzen en tentoonstellingen

1994

1997

 Prix de Rome
 Charlotte Köhler Prijs
Na Witte de With in Rotterdam was het Dordrechts Museum in 1996 het eerste museum dat een solotentoonstelling van zijn werk organiseerde. Al in 2001 volgde een grote overzichtstentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam. Zandvliet exposeerde in veel Europese steden en in New York.
Monografie
Robert Zandvliet   Zoom inISBN 90-76235-10-X

 

De genomineerden
De jury heeft  gekozen voor drie schilders met een zekere staat van dienst in binnen- en buitenland, voor kunstenaars met ieder een uitgesproken persoonlijk, en daardoor herkenbaar handschrift, schilderkunstige kwaliteiten en eigenwijze onderwerpen. Gedrieën geven ze een even kort en krachtig als overtuigend beeld van wat de schilderkunst in Nederland vermag.
2004_Kiki_Lamers_klein.jpg 2004_G__-Karel_van_der_Sterren_klein.jpg 2004_Zandvliet_klein.jpg
Kiki Lamers Gé Karel van der Sterren Robert Zandvliet
Kiki Lamers (Nijmegen, 1964) debuteerde eind jaren tachtig, begin jaren negentig zelfbewust met levensgrote zelfportretten: naakt op de bank in de traditie van de ‘grande horizontale’ of ten voeten uit en geheel in het zwart gekleed, waarbij zij haar publiek frontaal tegemoet trad en steeds vanuit de hoogte aankeek of ruggelings wegliep.
Die klassieke, strenge portretten zetten de toon voor de rest van haar oeuvre dat als huiveringwekkend harmonieus kan worden gekenschetst. Haar stijl wordt gekenmerkt door eenvoud, die in alle onderdelen is aan te treffen: in de ongecompliceerde composities, in het nadrukkelijk getemperde kleurengamma, in de verstilde pose, in de nauwelijks teontwaren verftoets.
De fotografie is daar hoogstwaarschijnlijk debet aan, want Lamers fotografeert eerst haar onderwerp voordat zij het gaat schilderen. Zij besluipt de mens met de camera, aanvankelijk zichzelf en later haar kinderen en de kinderen van haar vrienden, om daarna met de kwast onder de huid te kruipen die de camera registreert. Door zichzelf als observator te verschansen achter de camera objectiveert zij haar subject, door de stap van foto naar schilderij te zetten voegt zij een broeierig psychologisch drama toe.
Na de zelfportretten, de huiselijke taferelen waarin de klem der kamerwanden hoogtij viert en de kinderportretten, waarmee zij beroemd is geworden, schildert Lamers thans vooral landschappen, die net als haar portretten worden geïnjecteerd met radicale twijfel.

Het debuut van Gé-Karel van der Sterren (Stadskanaal, 1969) halverwege de jaren negentig was ronduit overrompelend. Een virtuose schilder was opgestaan, een schilder die alle mogelijke schakeringen van verf op doek volledig beheerst: van dun als water tot kneedbaar als klei. Bovendien dreef hij heel het schilderkunstige repertoire met zichtbaar en aanstekelijk enthousiasme op de spits: perspectief, anatomie, atmosfeer, plasticiteit, stofuitdrukking, decoratie, roept u maar! In een aantal schilderijen liep de zaak met opzet uit de hand; de verf was alleen nog verf, die haar eigen ritme en rijm kende, los van welk motief dan ook. Voor velen, die vinden dat de Nederlandse schilderkunst wordt gekenmerkt door soberheid, was dat even schrikken!
Overdadig en zinneprikkelend is het oeuvre van Van der Sterren, dat vele onderwerpen beslaat: landschappen, stillevens, portretten, genretaferelen. Met de werkelijkheid die ons daarin wordt voorgeschoteld klopt iets niet en dat houdt schilder en publiek alert. Celui qui chante n’est pas toujours heureux.
Zo voltrekt zich in de landschappen van Van der Sterren vaak een ramp die allerminst rampzalig overkomt, omdat bijvoorbeeld het kleurengamma of het perspectief daartoe geen aanleiding geven. Het is maar een geschilderde ramp wil Van der Sterren zeggen. Te vergelijken met ons dagelijkse portie rampen in de media, de zogenaamde mediatieke rampen die aan ons voorbij trekken als een vorm van geperverteerd vermaak. Van der Sterren is door het opvoeren van die esthetische en ethische paradox een hoogst actuele schilder. 
  Robert Zandvliet (Terband, 1970) debuteerde halverwege de jaren negentig met schilderijen die hun weerga in Nederland niet kenden. Een broodrooster, een haarspeld, een caravan, een verrekijker en andere banale voorwerpen uit het dagelijks leven presenteerde hij groter dan het leven zelf en abstraheerde ze tot een samenspel van dikke contourlijnen en monochrome vlakken. Met een voorkeur voor helderheid, eenvoud en constructie schiep hij even frisse als monumentale beelden. Door dunne lagen over elkaar te schilderen, werd de  materialiteit van de verf vrijwel ontkent. Zandvliet liet ook weinig ruimte over aan het toeval van de handeling van het schilderen.
Eind 1996 omarmde hij het genre van het landschap en daarmee maakte het gebeeldhouwde schilderij steeds meer plaats voor het schilderij dat spontaan ontstaat. De verf en het gebaar van het schilderen gingen meer en meer hun eigen weg, los van het motief. Met dank aan Willem de Kooning, door wiens werk Zandvliet zich vooral liet inspireren. De grote formaten waren in die tijd constructiever van oorsprong en resultaat dan de kleine formaten, die losser en zwieriger, maar ook abstracter waren geschilderd.
In zijn huidige schilderijen vloeien beide schilderkunstige tradities samen. Zijn min of meer spontane handschrift weet trefzeker zijn constructieve weg over het doek te vinden.

 
 
Op de website van de stichting HeArtpool wordt een tijdgebonden beeld van de kunstenaar vermeld; die van de periode rondom de Wolvecampprijs. Na verloop van tijd dus een stukje geschiedenis. Voor de ontwikkeling van de kunstenaar na de Wolvecampprijs i.c. de solotentoonstelling, verwijzen wij graag naar diverse websites, met name:
www.galerieonrust.nl/artists.php?cid=00021

 

 

 

Nominatie

De jury van de Wolvecampprijs, onder voorzitterschap van Wim van Krimpen, heeft voor de Wolvecampprijs 2004 genomineerd:
• Kiki Lamers
• Gé-Karel van der Sterren
• Robert Zandvliet
undefinedundefinedundefined

 

De jury Wolvecampprijs 2004

Wim van Krimpen, voorzitter - directeur Gemeentemuseum Den Haag
Inge de Bruin - kunstverzamelaar
Jhim Lamoree - kunstcriticus / journalist, Amsterdam
Philippe Braem - conservator Bozar, Brussel
Natasja Kensmil - laureaat Wolvecampprijs 2002, Amsterdam

Juryrapport

Wim van Krimpen: ‘We hebben vanmiddag van doen met de fine fleur van de Nederlandse Schilderkunst. Dat was te verwachten gezien de samenstelling van de jury. Vanmorgen bij de jurering schrokken we van onze eigen keuze. Wat hadden we onszelf aangedaan. De schilderkunstige kwaliteit van de drie kandidaten zijn erg hoog. Kiki Lamers, Gé-Karel van der Sterren en Robert Zandvliet zijn allen uit duizenden te herkennen. Sterk bij Kiki Lamers is het getemperde palet. In combinatie met de beklemmende beelden. Robert Zandvliet slaagt erin met abstracte beelden te ontroeren. Gé-Karel van der Sterren sampled de wereld in één schilderij bijeen met de radicale twijfel van vandaag. Wat nu?
De jury is niet unaniem. Zonder in details te treden, na heftige, doch indringende maar ook opgewekte discussies bleef de keuze tussen Gé-Karel van der Sterren en Robert Zandvliet. De overwegingen voor van der Sterren waren zijn zeer persoonlijke en in zekere zin unieke handschrift en de moderne inhoud. Overwegingen voor Robert Zandvliet waren de pure schilder, je ziet de worsteling en het ontstaan als ook de ontwikkeling. Dames en heren, wij bereiken het einde van deze samenvatting van interessante discussies in de jury, die ons hoopvol stemden over het huidige niveau van de schilderkunst in Nederland. Eén schilderij heeft uiteindelijk de doorslag gegeven bij de keuze van de winnaar. Het schilderij met de intrigerende titel ‘Zonder titel 2004’ is gemaakt door de uiteindelijke winnaar. Over dit schilderij was de jury unaniem. Het schilderij is gemaakt door Robert Zandvliet, die daarmee de Wolvecampprijs 2004 gewonnen heeft.